68  Er
Erbium 


Voorkomen
Wingebieden
Naam
Ontdekking
Bereiding vroeger
Bereiding nu
Toepassingen en toelichting
Verdere toepassingen

 

 

VOORKOMEN       

3,5.10-4 % van de aardkost (tot 16 km diepte) bestaat uit erbium; het is het 44e ele­ment in rangorde van voorkomen. 

De belangrijkste mineralen, die kleine hoeveelheden van dit element bevatten, zijn: 

bastnaesiet-(Ce) (Ce,La)CO3F
bastnaesiet-(Y) (Y,La)CO3F  
euxeniet-(Y) (Y,Ca,Ce,U,Th)(Nb,Ti,Ta)2O6
fergusoniet-(Ce) (Ce,La,Nd)NbO4 
fergusoniet-(Nd) (Nd,Ce)NbO4
gadoliniet-(Ce) (Ce,La,Nd,Y)2Fe+2Be2Si2O10 
gadoliniet-(Y) Y,Fe+2Be2Si2O10 
monaziet-(Ce) (Ce,La,Nd,Th)PO4  
monaziet-(La) (La,Ce,Nd)PO4  
samarskiet-(Y)  (Y,Ce,U,Fe+2)3(Nb,Ta,Ti)5O16

WINGEBIEDEN

De belangrijkste wingebieden liggen in Austra­liŽ, China, MongoliŽ, India, Brazi­liŽ, de Verenigde Staten van Amerika, Malei­siŽ, Rusland, Tanzania, Burundi, Zambia, Madagaskar, Noorwegen, Zweden en Canada. 

NAAM

De naam erbium is, evenals yttrium, terbium en ytterbium, afkomstig van de vindplaats van het mineraal waarin dit element voor het eerst werd aange­toond: Ytterby, bij Stockholm in Zweden. Het mineraal, dat aanvankelijk ytterbiet werd genoemd, werd later herdoopt tot gadoliniet.

ONTDEKKING

Erbium werd in 1842 door C.G. Mosander, samen met terbium en yttrium, ontdekt in gadoli­niet. Pas in 1905 kon het oxide in zuivere vorm worden bereid door G. Urbain en C. James. Het metaal werd in 1934 verkregen.

BEREIDING VROEGER

Zie 58 - Cerium. Erbium werd bereid door reductie van ErCl3 met kalium.

BEREIDING NU

Zie 58 - Cerium. Erbium wordt bereid door elektrolyse van gesmolten ErCl3.

TOEPASSINGEN EN TOELICHTING

IR-adsorberend glas

Glas dat erbiumoxide bevat, adsorbeert in sterke mate infrarode straling. 

 

Vanadiumstaal

Toegevoegd aan vanadium verlaagt erbium de hardheid, waardoor het gemakke­lijker te verwerken is.

 

Glaskleuring

Erbiumoxide wordt toegevoegd aan glas, email, porselein en kunststoffen. Het geeft een zacht roze kleur. Het glas (de kunststof) wordt onder meer gebruikt voor het vervaardigen van brillenglazen, contactlenzen en lenzen voor lasers.

 

Laser

Vastestoflasers met Y3Al5O3- of YAlO3-kristallen, gedoteerd met erbium(III)verbindingen (ca. 1 %) worden onder meer gebruikt voor medische doeleinden.

VERDERE TOEPASSINGEN

Toepassingen als niet-ontleedbare stof (element) of legering:

metallurgie: bereiding van bijzondere staalsoorten (zoals staal voor kernreactoren: staal met erbium is sterk neutronenabsor­berend)

 

Toepassingen als ontleedbare stof (verbinding):

activator van roodfosforescerende stof voor het beeldscherm van 
                kleuren-tv’s en monitoren Er2O
optische vezels (door doteren met Er wordt signaal beter doorgegeven) Er-verb.
supergeleiding       ErBa2Cu3O7